همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

تحول نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر یادگیری در محیط های دیجیتال

نویسندگان :

مهدی محمودی¹ مریم پورحاتمی²

1- 09038225216 2- دانشگاه پیام نور

کلمات کلیدی :

نقش معلم،تسهیل گری یادگیری،محیط های دیجیتال،سواد دیجیتال،فناوری آموزشی،یادگیری فعال

چکیده :

تحول سریع فناوری‌های آموزشی در دهه اخیر، نقش معلمان را با تغییرات بنیادین مواجه ساخته است. در مدل‌های سنتی، معلم به‌عنوان انتقال‌دهنده اصلی دانش شناخته می‌شد و فرآیند یادگیری عمدتاً به‌صورت یک‌سویه از معلم به دانش‌آموز جریان داشت. اما توسعه محیط‌های یادگیری دیجیتال و دسترسی گسترده به منابع اطلاعاتی، موجب شده است که یادگیرندگان نقش فعال‌تری در فرآیند یادگیری ایفا کنند. در چنین شرایطی، نقش معلم از سخنران و ارائه‌دهنده محتوا به «تسهیل‌گر یادگیری» تغییر یافته است؛ نقشی که در آن معلم باید دانش‌آموزان را در یافتن معنا، تحلیل اطلاعات، حل مسئله و توسعه مهارت‌های خودتنظیمی هدایت کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد این تحول و شناسایی عوامل مؤثر بر آن انجام شده است. در این مطالعه با تحلیل ادبیات نظری، نتایج پژوهش‌های داخلی و خارجی و مدل‌های شایستگی معلم دیجیتال، نقش‌ها و مهارت‌های جدید معلمان در محیط‌های یادگیری دیجیتال بررسی می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که برای ایفای نقش تسهیل‌گر، معلمان نیازمند سطح بالایی از سواد دیجیتال، توان طراحی تجربه یادگیری، مدیریت تعاملات آنلاین، و به‌کارگیری رویکردهای یادگیری فعال هستند. همچنین نگرش مثبت نسبت به فناوری و حمایت سازمانی از مهم‌ترین عوامل تسهیل این تحول به‌شمار می‌روند. بر اساس یافته‌ها، تغییر نقش معلم نه تنها به مهارت‌های فنی، بلکه به تحول نگرشی، توسعه حرفه‌ای مستمر و بازنگری در روش‌های تدریس وابسته است. در پایان، پیشنهادهایی برای توانمندسازی معلمان و بهبود کیفیت یادگیری در محیط‌های دیجیتال ارائه شده است.