همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

امنیت و حریم خصوصی در مدل‌های زبان بزرگ: مروری بر حملات، دفاع‌ها و حاکمیت

نویسندگان :

حسین عبدالملکی¹ محمد مهدی شیر محمدی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

کلمات کلیدی :

مدل‌های زبان بزرگ،امنیت سایبری،حریم خصوصی،حملات تزریق دستور،سم‌پاشی داده،واترمارک‌گذاری،حاکمیت هوش مصنوعی،آموزش هوشمند

چکیده :

ظهور مدل‌های زبان بزرگ (LLMs) فرصت‌های نوآورانه‌ای برای آموزش و پردازش زبان طبیعی فراهم کرده است، اما در عین حال تهدیدهای امنیتی و حریم خصوصی قابل توجهی ایجاد می‌کند. این مقاله مروری با هدف تحلیل جامع آسیب‌پذیری‌ها، حملات، مکانیسم‌های دفاعی و چارچوب‌های حکمرانی مرتبط با LLM ها در محیط‌های آموزشی تدوین شده است. در این مطالعه، تهدیداتی نظیر حملات استنباط عضویت، معکوس‌سازی مدل، تزریق دستور و سم‌پاشی داده شناسایی و اثرات آن‌ها بر محرمانگی داده‌های فراگیران و یکپارچگی مدل بررسی شده است. همچنین، روش‌های دفاعی شامل حریم خصوصی تفاضلی، یادگیری فدرال، واترمارک‌گذاری محتوا و نظارت انسانی مرور شده و اثربخشی آن‌ها در کاهش ریسک و تضمین استفاده ایمن ارزیابی شده است. علاوه بر این، نقش سیاست‌ها و استانداردهای حاکمیتی در سطوح سازمانی و بین‌المللی مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده شده است که ترکیب تدابیر فنی، اخلاقی و قانونی، پیش‌شرط بهره‌برداری مسئولانه از مدل‌های زبان بزرگ در آموزش است. یافته‌های این مرور، بینش‌های عملی و راهنمایی‌هایی برای پژوهشگران، سیاست‌گذاران و مدیران فناوری آموزشی فراهم می‌آورد تا پذیرش امن و مؤثر LLMها در محیط‌های یادگیری ارتقا یابد.