همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

مدل‌سازی اثر حس عاملیت حرفه‌ای، مدیریت بازشناختی دانش‌آموزان و سواد ارتباط مدرسه–جامعه بر کارآمدی معلمان آلفا در مدارس زنجیره‌ای شکوه علم شهرستان ارومیه: رویکرد معادلات ساختاری–یادگیری ماشین

نویسندگان :

فرشید رستم زاده¹ شهلا مصطفوی²

1- دانشگاه آزاد ارومیه 2- دانشگاه آزاد تهران

کلمات کلیدی :

حس عاملیت حرفه‌ای،مدیریت بازشناختی دانش‌آموزان،سواد ارتباط مدرسه- جامعه،کارآمدی معلمان آلفا،مدل‌سازی معادلات ساختاری،یادگیری ماشین.

چکیده :

این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین روابط بین «حس عاملیت حرفه‌ای»، «مدیریت بازشناختی دانش‌آموزان» و «سواد ارتباط مدرسه–جامعه» بر کارآمدی معلمان آلفا در مدارس زنجیره‌ای شکوه علم شهرستان ارومیه و ارائه مدلی پیش‌بینی‌کننده برای بهبود این کارایی اجرا شد. از لحاظ هدف، این تحقیق کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی–همبستگی با رویکرد مدل‌سازی علّی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان (N=250)، مدیران مدارس (N=5) و دانش‌آموزان (N=900) بوده که معلمان و مدیران به روش سرشماری و دانش‌آموزان به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای نسبتی (n=270) انتخاب شدند. داده‌ها از طریق چهار پرسشنامه استاندارد و معتبر گردآوری و روایی و پایایی آن‌ها با تحلیل عاملی تأییدی، آلفای کرونباخ (α>0/7)، پایایی ترکیبی (CR>0/7) و میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE>0/5) تأیید گردید. تحلیل داده‌ها در سه مرحله انجام شد: (1) تحلیل مقدماتی داده‌ها؛ (2) مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم‌افزار SmartPLS 4 برای آزمون مدل اندازه‌گیری و مدل ساختاری؛ و (3) تحلیل یادگیری ماشین با الگوریتم‌های XGBoost، جنگل تصادفی و شبکه عصبی چندلایه در محیط Python و مقایسه عملکرد با اعتبارسنجی متقابل (K=10). یافته‌ها نشان داد «مدیریت بازشناختی دانش‌آموزان» با بالاترین ضریب مسیر، بیشترین تأثیر را بر کارآمدی معلمان داشته و پس از آن «حس عاملیت حرفه‌ای» و «سواد ارتباط مدرسه–جامعه» قرار گرفتند. در بخش یادگیری ماشین، مدل XGBoost بهترین عملکرد پیش‌بینی را ارائه داد و نتایج اهمیت متغیرها با یافته‌های SEM هم‌راستا بود. این نتایج ضمن تأیید مدل نظری، کارایی رویکرد ترکیبی SEM–ML را در تحلیل روابط پیچیده آموزشی و ارائه راهبردهای مبتنی بر داده برای بهبود کارایی معلمان آلفا اثبات می‌کند.