همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

آسیب‌شناسی فرهنگی و اجتماعی نظام آموزشی ایران: چالش‌ها و راهکارها

نویسندگان :

مهشید شاه نظری اول¹

1- دانشگاه آزاد واحد بابل

کلمات کلیدی :

تقویت،تبعیض،نابرابری اجتماعی،برنامه درسی،شکاف،توسعه فرهنگی،عدالت آموزشی

چکیده :

چکیده: در این پژوهش به بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر کارایی و کیفیت آموزش در ایران پرداخته می‌شود. هدف، تحلیل ساختارهای فرهنگی ناکارآمد، شکاف‌های طبقاتی، ارزش‌ها و نگرش‌هایی است که بر فرآیند یادگیری، تعامل معلم و شاگرد و محتوای آموزشی اثر می‌گذارند. نتایج نشان می‌دهد که عوامل چون عدم تطابق برنامه‌های درسی با فرهنگ بومی، ضعف ارتباط خانواده و مدرسه، و فقدان عدالت آموزشی از مهم‌ترین موانع توسعه فرهنگی در آموزش‌اند. در مناطق مختلف کشور، به این نتیجه رسید که بی‌توجهی ساختاری به فرهنگ‌های محلی و قومی، شکاف روزافزون میان ارزش‌های نهادینه شده در خانواده و اهداف مدرسه، و تداوم تبعیض‌ها و نابرابری‌های اجتماعی، از مهم‌ترین موانع در مسیر بهبود کیفیت و عدالت آموزشی محسوب می‌شوند. نتایج نشان داد که رویکردهای یکسان‌ساز در طراحی برنامه‌های درسی، منجر به بیگانگی فرهنگی و کاهش انگیزه یادگیری در میان گروه‌های خاصی از دانش‌آموزان شده است. این پژوهش پیشنهاداتی عملی برای اصلاح سیاست‌های آموزشی، بازنگری در فرآیندهای تولید محتوا و تقویت بنیادین تربیت فرهنگی و اجتماعی در محیط‌های مدرسه ارائه می‌دهد تا آموزش به یک عامل وحدت‌بخش و توانمندساز تبدیل شود.