همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

روان‌شناسی تربیتی و راهبردهای بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در بافت فرهنگی مازندران: یک مطالعه مروری

نویسندگان :

فاطمه حسنی انار مرزی¹ سیده زهرا حسینی درونکلایی²

1- دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم تربیتی ( گرایش مدیریت آموزشی)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل، بابل 2- روه علوم تربیتی ( گرایش مدیریت آموزشی)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل، بابل

کلمات کلیدی :

روان‌شناسی تربیتی،عملکرد تحصیلی،انگیزش یادگیری،خودنظم‌دهی،مازندران

چکیده :

این مقاله مروری با هدف تحلیل نقش روان‌شناسی تربیتی در بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان استان مازندران انجام شده است؛ منطقه‌ای که به‌دلیل تنوع فرهنگی، ساختار خانواده‌محور، تفاوت‌های اقتصادی میان مناطق شهری و روستایی، و تغییرات سریع آموزشی، نیازمند توجه ویژه در سیاست‌گذاری آموزشی است. در این پژوهش، منابع علمی داخلی و بین‌المللی مرتبط با انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی، سبک‌های یادگیری، تنظیم هیجان، تعاملات خانواده–مدرسه، و نقش معلم در پیشرفت تحصیلی مرور و تحلیل شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مؤلفه‌هایی نظیر انگیزش درونی، مهارت‌های مطالعه مؤثر، خودنظم‌دهی، و حمایت اجتماعی از سوی خانواده و معلم، از مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های موفقیت تحصیلی در دانش‌آموزان مازندران هستند. همچنین، ساختار فرهنگی منطقه—شامل روابط عاطفی قوی خانوادگی، نگرش‌های آموزشی والدین، و تفاوت نگرش‌ها میان شهر و روستا—به‌طور مستقیم بر عملکرد تحصیلی اثرگذار است. نتایج این مرور نشان می‌دهد که بهره‌گیری از اصول روان‌شناسی تربیتی در مدارس، طراحی برنامه‌های آموزشی بومی‌سازی‌شده، آموزش معلمان در حوزه مهارت‌های شناختی–هیجانی، و توجه به ویژگی‌های فرهنگی مازندران می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کیفیت یادگیری و بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان باشد. این مقاله ضرورت رویکرد منطقه‌محور در سیاست‌گذاری آموزشی را برجسته می‌کند.