همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

سیاست گذاری نظام آموزشی و موانع توسعه نیافتگی سرمایه انسانی در ایران

نویسندگان :

محمود الهیاری بیک¹ علی آذری مقدم²

1- دانشگاه تهران 2- دانشگاه علامه طباطبائی

کلمات کلیدی :

سیاست گذاری،کتاب‌های درسی،نظام آموزشی ایران،ایدئولوژی آموزشی،فرهنگ والا

چکیده :

نحوه سیاستگذاری نظام آموزش رسمی در هرکشوری نقشی تعیین‌کننده‌ در شکل‌دهی به توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دارد. بررسی ها نشان می دهد در ایران، سیاست گذاری نظام آموزش رسمی به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر ساختارهای متمرکز، سیاست‌های ایدئولوژیک و غلبه رویکردهای سنتی قرار گرفته است و سبب تدام توسعه نیافتگی در کشور شده است از همین رو هدف پژوهش حاضر، بررسی چگونگی تأثیر نظام آموزش رسمی ایران بر روند توسعه نیافتگی و شناسایی عوامل ساختاری و فرهنگی مرتبط با آن می باشد. برای دستیابی به این هدف، پژوهش حاضر به روش فراتحلیل کیفی انجام شده و داده نیز با استفاده از تحلیل مضمون کدگذاری گردیده است تا مضامین اصلی استخراج شوند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که نظام آموزش رسمی ایران عمدتاً با تمرکزگرایی در برنامه‌ریزی، کنترل محتوا، گزینش معلمان بر اساس معیارهای ایدئولوژیک و غلبه روش‌های انتقالی و منفعل، موجب سرکوب تفکر انتقادی، کاهش استقلال معلمان، بازتولید نابرابری‌های فرهنگی و انحصار معرفتی شده است. این فرآیندها آموزش را از تحقق اهداف فرهنگی و انسانی بازداشته و نقش مؤثری در استمرار توسعه نیافتگی ایفا کرده است.