همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

نقش و ضرورت معلم در تربیت اخلاقی با تاکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی

نویسندگان :

نرگس جعفری¹ زهرا اورعی مومنی²

1- دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت معصومه 2- دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت معصومه

کلمات کلیدی :

تربیت اخلاقی،نقش معلم،علامه مصباح یزدی

چکیده :

چکیده: هدف نهایی نظام تربیت اسلامی، تربیت انسان متعالی و اخلاقی است که با فعلیت بخشیدن به استعدادهای فطری و حرکت تکاملی به سوی قرب الهی محقق می‌شود. از دیدگاه عالمه مصباح یزدی، این فرآیند که مبتنی بر رویکرد فضیلت‌مدار و نیل به مرتبه حریت اخلاقی (آزادی اخلاقی) است، نیازمند حضور قطعی و حیاتی معلم یا مربی اخلاق است. این پژوهش توصیفی-تحلیلی با استفاده از روش تحلیل محتوای آثار گفتاری و نوشتاری ایشان، به بررسی ضرورت و مراحل کارکرد معلم در این فرآیند می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضرورت وجود مربی اخلاق در فرآیند تربیت ریشه در دو عامل اصلی دارد: ناتوانی متربی در تشخیص “امراض پنهان نفس” (موانع درونی) و شرایط نامساعد اجتماعی و محیطی. این ضرورت به‌ویژه در مراحل پیشرفته تزکیه و سلوک برجسته می‌شود. معلم اخلاق با ایفای سه نقش کلیدی الگویی و تجسم فضیلت، برنامه‌ریزی و تسهیل‌گری، و نظارت بر استمرار عمل و کنترل عواطف، اصول محوری تربیت (مانند اختیار، تدریج و استمرار) را تضمین می‌کند و متربی را در مسیر رسیدن به کمال نهایی یاری می‌رساند. در نهایت، معلم با نفوذ معنوی خود، رکن اصلی سازوکار تربیت اخلاقی در نهادهای آموزشی تلقی می‌شود.