همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

تأثیر طراحی یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی بر خودتنظیمی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دبیرستانی

نویسندگان :

پردیس باقریان¹ شعبانعلی باقریان²

1- دانشگاه ازاد اسلامی، بابل 2- دانشگاه ازاد اسلامی، بابل

کلمات کلیدی :

طراحی یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی،انگیزش تحصیلی،خودتنظیمی تحصیلی،بازخورد تبیینی،یادگیری تطبیقی

چکیده :

چکیده: هدف این پژوهش بررسی تأثیر طراحی یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی بر خودتنظیمی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دبیرستانی بود. با توجه به گسترش کاربرد فناوری‌های هوشمند در آموزش، نیاز به طراحی‌هایی احساس می‌شود که نه‌تنها ارائه محتوا را تسهیل کنند بلکه مهارت‌های فراشناختی و انگیزشی یادگیرندگان را نیز تقویت نمایند. این پژوهش با رویکردی کاربردی و طرح نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر … بود که ۳۴۸ نفر از آنان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی پینتریچ (MSLQ) و مقیاس انگیزش تحصیلی AMS بود که روایی و پایایی آنها در این پژوهش تأیید شد. گروه مداخله طی ۸ هفته در محیط یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی شرکت کرد که ویژگی‌های آن شامل شخصی‌سازی تطبیقی، بازخورد تبیینی و حمایت فراشناختی بود، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول را دریافت کرد. داده‌ها با استفاده از مدل‌های خطی آمیخته چندسطحی و تحلیل میانجی‌گری چندسطحی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد میانگین نمرات خودتنظیمی و انگیزش در گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معناداری افزایش یافت (p<0.01). اندازه اثر برای خودتنظیمی (d=0.49) و برای انگیزش (d=0.41) در حد متوسط تا زیاد بود. همچنین، تحلیل میانجی نشان داد بخشی از اثر مداخله از طریق تقویت راهبردهای فراشناختی منتقل می‌شود. در تحلیل کیفی بازخورد دانش‌آموزان، سه مضمون اصلی استخراج شد: افزایش آگاهی از فرایند یادگیری، لذت از بازخورد هوشمند، و تقویت اعتمادبه‌نفس تحصیلی. در نتیجه، طراحی یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند با فراهم‌سازی بازخوردهای توضیحی، مسیرهای شخصی‌سازی‌شده و حمایت فراشناختی، زمینه‌ساز ارتقای خودتنظیمی و انگیزش پایدار در دانش‌آموزان شود. پیشنهاد می‌شود در برنامه‌ریزی آموزشی مدارس از این نوع طراحی برای تقویت عاملیت و یادگیری عمیق دانش‌آموزان بهره گرفته شود.