همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

نقش مسئولیت‌پذیری در تعلیم و تربیت از منظر آیات و روایات

نویسندگان :

عباسعلی فرهنگیان¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

کلمات کلیدی :

مسئولیت‌پذیری،تعلیم و تربیت،قرآن کریم،روایات،اخلاق اسلامی

چکیده :

این پژوهش با هدف تبیین نقش مسئولیت‌پذیری در تعلیم و تربیت از منظر آیات قرآن و روایات معصومین انجام شده و از نوع توصیفی ـ استنتاجی است. داده‌ها با مراجعه به منابع اصیل دینی و متون تعلیم و تربیت اسلامی گردآوری و از طریق استنتاج عقلی و تحلیل محتوایی طبقه‌بندی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد مسئولیت‌پذیری در آیات و روایات از بنیادی‌ترین ویژگی‌های انسان معرفی شده و به‌عنوان امانتی الهی مطرح است که انسان با آگاهی و اختیار پذیرفته است. در نظام تربیتی اسلام، مسئولیت‌پذیری عامل رشد شخصیتی، ارتقای معنوی، تقویت خودتنظیمی، و ایجاد هویت متعادل است. این مطالعه با تحلیل ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی مسئولیت، جایگاه آن را در فرآیند تربیت اسلامی تبیین می‌کند. نتایج حاکی از آن است که مسئولیت‌پذیری نه صرفاً یک فضیلت اخلاقی، بلکه شرط لازم برای موفقیت تربیت دینی، اجتماعی و اخلاقی و پایه‌ای برای شکل‌دهی انسان آگاه، متعهد و جامعه‌ساز است.