همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان / دانشجویان

نویسندگان :

محبوبه محمدزاده¹ فاطمه علائی² معصومه عباس زاده³ شقایق صفری⁴

1- دانشگاه آزاد بابل 2- دانشگاه آزاد بابل 3- دانشگاه آزاد بابل 4- دانشگاه آزاد بابل

کلمات کلیدی :

سلامت روانی،پیشرفت تحصیلی،خودکارآمدی تحصیلی،مدیریت استرس،انگیزه یادگیری،محیط آموزشی

چکیده :

سلامت روانی دانش‌آموزان یکی از مؤلفه‌های کلیدی رشد فردی و اجتماعی است که نقش بسزایی در پیشرفت تحصیلی و موفقیت‌های آموزشی ایفا می‌کند. پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی نشان داده‌اند که سلامت روانی مثبت، شامل توانایی مدیریت استرس، خودکارآمدی تحصیلی و مهارت‌های تنظیم هیجانات، با عملکرد تحصیلی بالاتر و انگیزه یادگیری بیشتر مرتبط است. بر اساس مطالعات خارجی، اضطراب و افسردگی می‌توانند موجب کاهش توجه، انگیزه و عملکرد تحصیلی شوند، در حالی که مهارت‌های مقابله‌ای و مدیریت استرس اثر میانجی تقویت‌کننده دارند (Song & Hu, 2024; Mukharom & Daeli, 2022). در مطالعات ایرانی نیز نتایج مشابهی مشاهده شده است؛ به‌طوری‌که آموزش مهارت‌های خودمراقبتی روانی و حمایت‌های خانوادگی و محیط آموزشی، سلامت روانی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان را افزایش داده و به بهبود پیشرفت تحصیلی کمک می‌کند (نوری، 1402; زری مقدم و همکاران، 1401). مرور نظام‌مند و تحلیلی پژوهش‌های داخلی و خارجی، الگوهای مشخصی از رابطه سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی را آشکار می‌کند که نشان‌دهنده اهمیت طراحی برنامه‌های آموزشی و روانی جامع برای ارتقای عملکرد تحصیلی و رفاه روانی دانش‌آموزان است. این مقاله مروری، با تحلیل این مطالعات، چارچوب علمی جامعی برای شناخت رابطه بین سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی ارائه می‌دهد و به توسعه راهبردهای آموزشی و روانی مؤثر در مدارس کمک می‌کند.