همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

به‌کارگیری یادگیری تقویتی پیشرفته در پلتفرم‌های آموزشی: چارچوبی برای شخصی‌سازی پویای مسیر یادگیری با استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ

نویسندگان :

سحر متاجی نیمور¹ سیدکمال ساداتی² فائزه اسمعیلی لیما³ بهنام برزگر⁴

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل 4- بابل

کلمات کلیدی :

یادگیری تقویتی عمیق،مدل‌های زبانی بزرگ،شخصی‌سازی یادگیری،پلتفرم‌های آموزشی هوشمند،سیستم توصیه‌گر آموزشی.

چکیده :

هدف این مطالعه، ارائه و ارزیابی یک چارچوب نوین برای شخصی‌سازی پویای مسیرهای یادگیری در پلتفرم‌های آموزشی هوشمند است. این چارچوب، یادگیری تقویتی عمیق (Deep RL) را با قابلیت‌های درک زبانی مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) تلفیق می‌کند تا سیستمی بسازد که نه تنها بر اساس عملکرد گذشته، بلکه با درک معنایی محتوای آموزشی و تعامل زنده یادگیرنده، مسیرهای یادگیری را به‌صورت بلادرنگ بهینه‌سازی کند. با استفاده از روش طراحی‌پژوهی و شبیه‌سازی رایانه‌ای، یک محیط آموزشی دیجیتال با 500 یادگیرنده مجازی و 200 مفهوم درسی مدل‌سازی شد. معماری پیشنهادی شامل سه لایه اصلی بود: لایه تحلیل محتوای مبتنی بر LLM، لایه تصمیم‌گیری مبتنی بر الگوریتم DDPG، و لایه محیط شبیه‌سازی. یافته‌ها نشان داد که چارچوب پیشنهادی در مقایسه با روش‌های خطی، فیلتر مشارکتی و یادگیری تقویتی کلاسیک، منجر به بهبود 28.5 درصدی نرخ تکمیل دوره‌ها، کاهش 22 درصدی زمان یادگیری و افزایش 34 درصدی رضایت کاربران مجازی شده است. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که ادغام Deep RL و LLM پتانسیل بالایی برای تحول در سیستم‌های آموزشی هوشمند دارد و می‌تواند گامی به سوی تحقق عدالت آموزشی از طریق شخصی‌سازی در مقیاس انبوه باشد. چالش‌های عملیاتی شامل نیاز به زیرساخت محاسباتی، ملاحظات اخلاقی و لزوم بومی‌سازی مدل‌های زبانی برای زبان فارسی مورد بحث قرار گرفته‌اند.