همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

کیفیت زندگی‌کاری کلید بهره وری سازمانی

نویسندگان :

اعظم کاوسی¹

1- دانشگاه بیرجند

کلمات کلیدی :

کیفیت زندگی‌کاری،بهره‌وری سازمانی،مدیریت منابع انسانی،عملکرد نیروی انسانی

چکیده :

در دوران رقابت جهانی و تحولات سریع سازمانی، کیفیت زندگی‌کاری (QWL) به عنوان یک استراتژی کلیدی و اولویت مدیریتی مطرح است و نقش محوری در ارتقای بهره‌وری و پایداری سازمان‌ها ایفا می‌کند. کیفیت زندگی‌کاری که به عنوان ادراک ذهنی کارکنان از مطلوبیت شرایط فیزیکی و روانی محیط کار تعریف می‌شود، نه تنها بر سلامت روان، انگیزه و رضایت شغلی کارکنان تأثیر مستقیم دارد، بلکه نوعی نگرش است که نشان‌دهنده فرهنگ سازمانی و شیوه مدیریت مبتنی بر احساس مالکیت، خودگردانی و مسئولیت‌پذیری کارکنان است. این مفهوم چندبعدی، شامل جنبه‌هایی مانند پرداخت منصفانه، امنیت شغلی، فرصت‌های رشد حرفه‌ای، تعادل کار-زندگی، انسجام اجتماعی و توانمندسازی روانشناختی می‌شود. توجه به کیفیت زندگی‌کاری برای جذب، حفظ، توسعه و افزایش کارایی کارکنان ماهر حیاتی است، زیرا سازمان‌های پیشرو با فراهم کردن محیطی چالش‌برانگیز و مشارکتی، می‌توانند چرخه‌ مثبت از انگیزه و عملکرد ایجاد کنند. عدم توجه به این مفهوم و فراهم نکردن شرایط می‌تواند منجر به فرسودگی شغلی، نرخ بالای ترک خدمت، افزایش غیبت و در نهایت کاهش اثربخشی سازمان شود؛ پژوهش‌های اخیر( 1400)، نشان می‌دهد که کیفیت زندگی‌کاری پایین می‌تواند بهره‌وری را تا 20-30 درصد کاهش دهد، در حالی که بهبود آن رضایت شغلی را تا 40% افزایش می‌دهد. این مطالعه مروری با جستجو در پایگاه‌های معتبر از جمله سیویلیکا، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و ایران‌داک انجام شد. در این فرآیند، مقالات و پایان‌نامه‌های مرتبط با کلیدواژه‌های کیفیت زندگی‌کاری، نیروی انسانی، بهره‌وری و مدیریت منابع انسانی جمع‌آوری و مبانی نظری بر اساس آن‌ها تحلیل گردید. نتایج این مرور بر لزوم فراهم کردن محیطی احترام‌آمیز و امن برای کارکنان تأکید دارد که عملکرد شغلی، روابط مشتری و نوآوری سازمانی را افزایش می‌دهد و چرخه‌ای مثبت از انگیزه و تحول پایدار ایجاد می‌کند؛ در سازمان‌های ایرانی، سرمایه‌گذاری بر کیفیت زندگی‌کاری از طریق ارزیابی منظم، ساعات انعطاف‌پذیر وعدالت سازمانی، حفظ نیروی ماهر و کارآفرینی را تضمین می‌نماید.