همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

هوش مصنوعی و فناوری های دیجیتال در برنامه ریزی درسی

نویسندگان :

فاطمه بابائی¹

1- دانشگاه علوم و فناوری آریان

کلمات کلیدی :

هوش مصنوعی؛،فناوری‌های دیجیتال،برنامه‌ریزی درسی؛،آموزش هوشمند،یادگیری شخصی‌سازی‌شده؛،تحلیل داده‌های آموزشی؛،آموزش الکترونیکی؛،واقعیت افزوده و مجازی،تحول دیجیتال؛،یادگیری ماشین.

چکیده :

گسترش سریع فناوری‌های دیجیتال و پیشرفت چشمگیر هوش مصنوعی، نظام‌های آموزشی را با تحولی بنیادین مواجه کرده است. یکی از حوزه‌هایی که بیشترین تأثیر را از این تحولات پذیرفته، برنامه‌ریزی درسی است. هوش مصنوعی با قابلیت‌هایی همچون تحلیل کلان‌داده‌ها، یادگیری ماشین، پیش‌بینی عملکرد تحصیلی، شخصی‌سازی مسیر یادگیری و خودکارسازی برخی فرآیندهای طراحی دروس، امکان بهبود کیفیت و کارآمدی برنامه‌های درسی را فراهم می‌کند. در کنار آن، فناوری‌های دیجیتال—شامل پلتفرم‌های آموزش الکترونیک، ابزارهای هوشمند یاددهی–یادگیری، واقعیت افزوده و مجازی و سیستم‌های مدیریت یادگیری—محیط آموزشی را تعاملی‌تر، پویا‌تر و سازگارتر با نیازهای فراگیران می‌سازند. این مقاله با هدف بررسی نقش و کاربردهای هوش مصنوعی و فناوری‌های دیجیتال در برنامه‌ریزی درسی، به تحلیل فرصت‌ها، چالش‌ها، مخاطرات اخلاقی و پیامدهای آموزشی بهره‌گیری از این ابزارها می‌پردازد. همچنین ضمن مرور جدیدترین پژوهش‌های علمی، به ارائه الگوهای نوین برنامه‌ریزی درسی مبتنی بر هوش مصنوعی پرداخته و راهکارهایی عملی برای پیاده‌سازی این فناوری‌ها در محیط‌های آموزشی پیشنهاد می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادغام هوشمندانه این فناوری‌ها می‌تواند بهبود دقت تصمیم‌گیری آموزشی، ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش انگیزش فراگیران و تحقق عدالت آموزشی را به همراه داشته باشد، مشروط بر آنکه زیرساخت‌ها، توانمندسازی معلمان و اصول اخلاقی نیز هم‌زمان تقویت شود.