همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

بررسی نگرش معلمان نسبت به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند تدریس و ارزشیابی

نویسندگان :

مهدی بهروج¹ ابوالفضل بهروج² فرج اله بهروج³ فیروزه بهروج⁴

1- دانشگاه آزاد 2- دانشگاه آزادعلوم و تحقیقات 3- دانشگاه آزاد 4- دانشگاه جامع علمی ـ کاربردی

کلمات کلیدی :

هوش مصنوعی،نگرش معلمان،تدریس،ارزشیابی،آموزش و پرورش،فناوری آموزشی

چکیده :

چکیده: هدف پژوهش حاضر بررسی نگرش معلمان نسبت به کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند تدریس و ارزشیابی آموزشی بود. این مطالعه به‌روش پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته در میان ۳۰۰ معلم دوره ابتدایی و متوسطه استان تهران انجام شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی (t مستقل، ANOVA، همبستگی پیرسون) تحلیل گردید. نتایج نشان داد که میانگین نگرش معلمان نسبت به کاربرد هوش مصنوعی در تدریس برابر با 3.87 و در ارزشیابی برابر با 3.42 بود. معلمان جوان‌تر، با سابقه تدریس کمتر، دارای تحصیلات بالاتر، و فعال در رشته‌های علوم پایه و ریاضی نگرش مثبت‌تری نسبت به کاربرد هوش مصنوعی داشتند. در حوزه تدریس، بیشترین توافق مربوط به نقش مکمل هوش مصنوعی در شخصی‌سازی یادگیری و کاهش بار کاری بود. در حوزه ارزشیابی، نگرش‌ها محتاطانه‌تر بود و بر ضرورت نظارت انسانی و حفظ قضاوت حرفه‌ای تأکید شد. مهم‌ترین موانع استفاده از هوش مصنوعی شامل کمبود آموزش تخصصی، نبود زیرساخت‌های فناورانه، و دغدغه‌های اخلاقی بود. در مقابل، حمایت نهادی، تجربه موفق همکاران، و دسترسی به منابع یادگیری آنلاین به‌عنوان عوامل تسهیل‌گر شناسایی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پذیرش هوش مصنوعی در آموزش نیازمند توجه هم‌زمان به عوامل فردی، زمینه‌ای و نهادی است. بر این اساس، طراحی دوره‌های توانمندسازی، توسعه پلتفرم‌های بومی، و تدوین چارچوب‌های اخلاقی می‌تواند زمینه‌ساز ادغام مؤثر هوش مصنوعی در نظام آموزشی باشد.