همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

شاخص های جهانی کیفیت آموزش در عصر هوش مصنوعی و چالش های بومی سازی آن در مدارس ایران

نویسندگان :

ساحره نوری¹ عالمه عباسپور هریکنده ئی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی بابل 2- دانشگاه آزاد اسلامی بابل

کلمات کلیدی :

کیفیت آموزشی،هوش مصنوعی،بومی سازی،مدارس ایران،تحول دیجیتال

چکیده :

تحولات شتابان عصر هوش مصنوعی، نظام‌های آموزشی جهان را با دگرگونی‌های عمیق در اهداف، روش‌ها و شاخص‌های کیفیت مواجه ساخته است. شاخص‌هایی که پیش‌تر بر ابعاد سنتی مانند کارایی مدرسه، یاددهی معلم و نتایج آزمون‌های استاندارد متمرکز بودند، اکنون به سمت معیارهای نوینی همچون شخصی‌سازی یادگیری، سواد داده، عدالت دیجیتال، ارزیابی هوشمند و اثربخشی فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی حرکت کرده‌اند. کشورهای پیشرو در حوزه کیفیت آموزشی—مانند فنلاند، سنگاپور، کره‌جنوبی و استرالیا—با بازطراحی سیاست‌ها، بازآموزی معلمان و هوشمندسازی زیرساخت‌ها، توانسته‌اند نظام‌های خود را با استانداردهای جدید جهانی همسو کنند. با این حال، بومی‌سازی این شاخص‌ها در مدارس ایرانی با چالش‌های معناداری روبه‌روست؛ از جمله نابرابری در دسترسی به فناوری، ضعف زیرساخت‌های دیجیتال، مهارت محدود معلمان در استفاده از داده‌های آموزشی، نبود نظام ارزشیابی مبتنی بر هوش مصنوعی، و فاصله میان سیاست‌های کلان و ظرفیت‌های اجرایی مدارس. این مقاله با مروری جامع بر ادبیات بین‌المللی و پژوهش‌های داخلی، ضمن تحلیل تطبیقی شاخص‌های جهانی کیفیت آموزش در عصر هوش مصنوعی، راهکارهایی برای بومی‌سازی آن‌ها در زمینه فرهنگی، تربیتی و ساختاری ایران پیشنهاد می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تلفیق هوشمندانه ظرفیت‌های فناوری با اهداف تربیتی سند تحول، بازآموزی معلمان و توسعه عدالت دیجیتال شرط لازم برای ارتقای کیفیت آموزشی در مدارس ایران است..