همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

اثر بخشی برنامه‌های کاهش آسیب بر نگرش بیماران معتاد نسبت به مصرف مواد مخدر در استان مازندران: تحلیل جامعه‌شناختی

نویسندگان :

علی شیرازی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل

کلمات کلیدی :

اعتیاد،رفتار پرخطر،تزریق،میل مصرف،جامعه‌شناسی سلامت،برچسب زنی

چکیده :

با استناد به داده‌های سال 2025، این پژوهش با رویکرد جامعه‌شناختی به بررسی تأثیر مراکز گذری کاهش آسیب (DIC) بر نگرش معتادان نسبت به مصرف مواد و رفتارهای پرخطر در استان مازندران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش‌های ارائه‌شده در این مراکز نه تنها منجر به کاهش معنادار میل به مصرف مواد و ارتقاء رفتارهای سالم در میان معتادان شده است، بلکه در سطح اجتماعی نیز به بازاجتماعی‌سازی افراد و کاهش چرخه‌های بازتولید آسیب (اعتیاد، فقر، بی‌خانمانی و رفتارهای پرخطر) کمک کرده است. از منظر جامعه‌شناسی، فعالیت‌های کاهش آسیب با ارائه خدمات حمایتی و آموزشی، نقش مهمی در ارتقای سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی سوءمصرف‌کنندگان مواد ایفا می‌کند. روش پژوهش آزمایشی بوده و جامعه آماری شامل تمامی معتادانی است که به مراکز گذری کاهش آسیب سازمان بهزیستی در استان مازندران مراجعه کرده‌اند. نمونه‌ای 100 نفره به روش طبقه‌ای تصادفی انتخاب شد که شامل 50 نفر تازه‌وارد (آموزش‌ندیده) و 50 نفر با حداقل شش ماه سابقه عضویت (آموزش‌دیده) بود. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون ناپارامتری U مان-ویتنی استفاده شد. نتایج نشان داد بین میانگین رتبه‌های دو گروه تفاوت معناداری وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که معتادان آموزش‌دیده نگرش مثبت‌تری نسبت به کاهش میل مصرف مواد و رفتارهای پرخطر داشتند.