همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

صفحه اصلی / اولین همایش ملی مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزش در قرن 21

کنکور، مسابقه پول یا استعداد؛ 10 نفر قبولی، 290 نفر شکست، آیا این سرمایه گذاری سودآور است؟

نویسندگان :

علی قاسمی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

کلمات کلیدی :

کنکور،سرمایه گذاری آموزشی،نسبت سود به سرمایه،نابرابری طبقاتی،آسیبهای روانی کنکور،افسردگی دانش آموزان،ناکامی خانواده ها

چکیده :

کنکور ایران را باید به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری کلان ملی بررسی کرد: میلیون‌ها دانش‌آموز و خانواده، سرمایه عظیمی شامل زمان، انرژی، هزینه‌های چندصدمیلیونی و سلامت روان را صرف می‌کنند تا تنها اقلیتی اندک (کمتر از چند درصد در رشته‌های خاص) به «سود» (قبولی) برسند. نسبت سود به سرمایه در این سیستم به‌شدت نامتوازن و غیراقتصادی است: در یک مدرسه 300 نفره، خوشحالی 10 نفر در برابر نابودی رویاها، اعتمادبه‌نفس و سلامت روان 290 نفر و خانواده‌هایشان قرار می‌گیرد. ناکامی در کنکور از منظر روان‌شناختی (نظریه اسناد کلی) به افسردگی، اضطراب، انزوا و حتی خودکشی منجر می‌شود؛ در خانواده‌ها سرزنش، مقایسه، تحقیر و توهین اعتماد را نابود می‌کند، ساختار قدرت را برهم می‌زند و گاهی به طلاق می‌انجامد؛ در سطح اجتماعی، کنکور از آزمون استعداد به مسابقه سرمایه تبدیل شده و شکاف طبقاتی را عمیق‌تر می‌کند، حس محرومیت و بی‌عدالتی را در مناطق محروم گسترش می‌دهد و چرخه فقر را تداوم می‌بخشد. نتیجه اینکه کنکور امروز نه عامل رشد، بلکه بزرگ‌ترین ماشین تولید نابرابری، آسیب روانی و نارضایتی اجتماعی است. ادامه این سیستم، سرمایه‌گذاری‌ای کاملاً زیان‌ده و غیرمنطقی است که نسل‌ها را نابود می‌کند. زمان حذف یا بازطراحی اساسی آن فرا رسیده است.